3 Δεκεμβρίου: Παγκόσμια Ημέρα των Ατόμων με Αναπηρία Ίσα δικαιώματα και βελτίωση της ποιότητας ζωής

Η Παγκόσμια Ημέρα Ατόμων με Αναπηρία (International Day of Persons with Disabilities) τιμάται κάθε χρόνο στις 3 Δεκεμβρίου και καθιερώθηκε από τη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ με την υιοθέτηση του Προγράμματος Δράσης για τα ΑμεΑ το Δεκέμβριο του 1992.

Η επιλογή της συγκεκριμένης ημερομηνίας συνδέεται με την υιοθέτηση από το διεθνή οργανισμό στις 3 Δεκεμβρίου 1982 του προγράμματος δράσης για τα ΑΜΕΑ, το οποίο οδήγησε στην υπογραφή της διεθνούς Σύμβασης για τα δικαιώματα των ατόμων με αναπηρία στις 30 Μαρτίου 2007. (Η Κύπρος την κύρωσε το 2011 και η Ελλάδα το 2012).

Η Ημέρα αυτή δίνει την ευκαιρία στις κυβερνήσεις, στους οργανισμούς και στις κοινωνίες να εστιάσουν την προσοχή τους στα δικαιώματα και τις δυνατότητες των ανθρώπων με αναπηρία.

 

Σύμφωνα με στοιχεία του ΟΗΕ, περίπου 1 δισεκατομμύριο άνθρωποι σε όλο τον κόσμο πάσχουν από κάποιας μορφής αναπηρία, το 80% των οποίων ζει στις αναπτυσσόμενες χώρες.

Πάνω από 168 χώρες έχουν πλέον υπογράψει τη Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για τα Δικαιώματα των Ατόμων με Αναπηρία (ΑμεΑ), που τέθηκε σε ισχύ πριν μια δεκαετία. Μια νέα ανάλυση της Σχολής Δημόσιας Υγείας του Πανεπιστημίου της Καλιφόρνια στο Λος ‘Αντζελες (UCLA) διερευνά κατά πόσο έχει εφαρμοσθεί η Σύμβαση μέσα στα δέκα χρόνια που μεσολάβησαν.

 

Μεταξύ άλλων ευρημάτων, αναφέρει ότι:

– Μόνο μία στις τέσσερις χώρες (24%) έχουν συντάγματα που ρητά απαγορεύουν τη διάκριση κατά των ΑμεΑ ή εγγυώνται ίσα δικαιώματα γι’ αυτά τα άτομα.

– Μόνο το 28% των χωρών προστατεύουν συνταγματικά το δικαίωμα στην εκπαίδευση των παιδιών με αναπηρία, με συνέπεια τα παιδιά αυτά να αντιμετωπίζουν συχνά σημαντικά εμπόδια στη μόρφωσή τους, ιδίως στις χώρες χαμηλού και μεσαίου εισοδήματος. Μόνο το 12% των χωρών έχουν ειδικά σχολεία για ΑμεΑ και συχνά αυτά τα ιδρύματα περιορίζονται σε συγκεκριμένες αναπηρίες.

– Μόνο το 18% των χωρών προστατεύουν συνταγματικά το δικαίωμα των ΑμεΑ στην εργασία, με συνέπεια η ανεργία να είναι αυξημένη για αυτά τα άτομα. Πάντως σταδιακά η κατάσταση εμφανίζει βελτίωση στο εργασιακό πεδίο, καθώς ενισχύεται διεθνώς η τάση να μη γίνονται διακρίσεις κατά των ΑμεΑ στους χώρους εργασίας.

– Μόνο το 26% των χωρών έχουν σύνταγμα που εγγυάται ρητά το δικαίωμα των ΑμεΑ στην υγεία. Μόνο το 11% των χωρών προβλέπουν πληρωμένη άδεια για τους γονείς προκειμένου να φροντίσουν τις ανάγκες υγείας των παιδιών τους με αναπηρία.

 

Αποτελεί πάντως θετική εξέλιξη ότι από τα συντάγματα των χωρών που υιοθετήθηκαν μετά το 2010, πάνω από δύο στα τρία (68%) απαγορεύουν τις διακρίσεις με βάση την αναπηρία, το 58% εγγυώνται το δικαίωμα των ΑμεΑ στην εργασία και το 63% το δικαίωμα στην εκπαίδευση για τα παιδιά με αναπηρία. Αλλά, σύμφωνα με τη μελέτη, η ανθρωπότητα συνολικά απέχει ακόμη από το επιθυμητό επίπεδο, όσον αφορά την αντιμετώπιση των ΑμεΑ.

 

Στις σημερινές συνθήκες, οι κυβερνήσεις σε μεγάλο βαθμό ξέχασαν τα άτομα με αναπηρία και χρόνιες παθήσεις, παρά το γεγονός ότι αυτά είναι που επηρεάζονται δυσανάλογα από την υγειονομική κρίση, διαμορφώνοντας έτσι μια ζοφερή πραγματικότητα σε βάρος τους.

Και ο πλέον καλοπροαίρετος αδυνατεί να φανταστεί ότι τόσο η ΕΕ όσο και όλα τα μέλη της έχουν επικυρώσει τη Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για τα δικαιώματα των ατόμων με αναπηρία.

Καθημερινά δημοσιοποιούνται φρικτές καταστάσεις: άτομα με αναπηρία πεθαίνουν σε ιδρύματα και στα σπίτια τους, δεν έχουν πρόσβαση σε φαγητό, ζουν μέσα στο φόβο.

Πάρα πολλοί άνθρωποι με χρόνιες παθήσεις, τις οποίες πλέον συνηθίσαμε να ακούμε ως «υποκείμενα νοσήματα», νοσούν χωρίς πιθανότητα περίθαλψης, πολλοί αναγκάζονται να συμβιώνουν για παράδειγμα σε κλειστές δομές και ιδρύματα όπου η πιθανότητα μόλυνσης είναι μεγαλύτερη, ενώ άλλοι χρειάζονται άμεσα στήριξη στο σπίτι και την καθημερινότητά τους, καθώς οι συνήθεις βοηθοί τους και τα άτομα στο δίκτυο υποστήριξής τους είτε αρρώστησαν είτε μπήκαν σε καραντίνα.

Πολλά άτομα με αναπηρία επίσης δεν είναι σε θέση να ακολουθήσουν στενά τις οδηγίες πολιτικής προστασίας σχετικά με τον COVID 19 και τη δημόσια υγεία – για παράδειγμα, τα τυφλοκωφά άτομα που χρησιμοποιούν τα χέρια τους για τη βασική επικοινωνία τους με τον γύρω κόσμο και πολλά άτομα με αναπηρία που χρησιμοποιούν προσωπικούς βοηθούς και έρχονται κατ’ ανάγκην σε στενή καθημερινή επαφή μαζί τους.

Πόσο δύσκολη είναι επίσης αυτή η περίοδος με καλυμένα τα πρόσωπα από τις μάσκες για όσους βασίζονται στη χειλεοανάγνωση για την επικοινωνία, ή πόσο καταπιεστική μπορεί να καταστεί μια μάσκα προσώπου για ένα άτομο με αυτισμό!

 

%d bloggers like this: